جهش تولید | پنج‌شنبه، ۱ آبان ۱۳۹۹

حکم روزه مسافر - تولیدات ویژه - نمایش محتوا

 

 

حکم روزه مسافر

احكام روزه مسافر مسأله ۱۷۲۲ ـ مسافرى كه باید نمازهاى چهار ركعتى را در سفر دو ركعت بخواند، نباید روزه بگیرد، و مسافرى كه نمازش را تمام مى خواند ـ مثل كسى كه شغلش مسافرت یا سفر او سفر معصیت است ـ باید در سفر روزه بگیرد. مسأله ۱۷۲۳ ـ مسافرت در ماه رمضان اشكال ندارد، ولى مكروه است، هر چند براى فرار از روزه نباشد، مگر این كه سفر به جهت ضرورتى باشد، و یا ـ به مقتضاى بعضى از روایات ـ براى حجّ یا عمره باشد. مسأله ۱۷۲۴ ـ اگر غیر روزه ماه رمضان روزه معین دیگرى بر انسان واجب باشد، اگر آن وجوب از جهت حقّ الناس باشد ـ مثل این كه اجیر شده باشد كه روز معینى را روزه بگیرد ـ نمى تواند در آن روز مسافرت كند، و همچنین است ـ بنابر احتیاط واجب ـ روزه واجب معین به غیر نذر، مانند روز سوم اعتكاف، و امّا در صورتى كه به سبب نذر معین شده باشد، اقوى این است كه مى تواند سفر كند، و روز دیگرى را به جاى آن روز روزه بگیرد. مسأله ۱۷۲۵ ـ اگر نذر كند روزه بگیرد و روز آن را معین نكند، نمى تواند آن را در سفر به جا آورد، ولى چنانچه نذر كند كه روز معینى را در سفر روزه بگیرد، باید آن را در سفر به جا آورد، و نیز اگر نذر كند روز معینى را چه مسافر باشد یا نباشد روزه بگیرد، باید آن روز را اگر چه مسافر باشد روزه بگیرد. مسأله ۱۷۲۶ ـ مسافر مى تواند براى خواستن حاجت، سه روز در مدینه طیبه روزه مستحبّى بگیرد، و احتیاط واجب این است كه آن سه روز، روزهاى چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه باشد. مسأله ۱۷۲۷ ـ كسى كه نمى داند روزه مسافر باطل است، اگر در سفر روزه بگیرد و در بین روز مسأله را بفهمد، روزه اش باطل مى شود، و اگر تا مغرب نفهمد روزه اش صحیح است. مسأله ۱۷۲۸ ـ اگر فراموش كند كه مسافر است، یا فراموش كند كه روزه مسافر باطل مى باشد و در سفر روزه بگیرد، روزه او باطل است. مسأله ۱۷۲۹ ـ اگر روزه دار بعد از ظهر مسافرت نماید، باید روزه خود را تمام كند، و اگر پیش از ظهر مسافرت كند، وقتى به حدّ ترخّص برسد روزه اش باطل مى شود، و اگر پیش از آن مفطرى انجام دهد كفّاره بر او واجب است. مسأله ۱۷۳۰ ـ اگر مسافر در ماه رمضان ـ چه آن كه قبل از فجر در سفر بوده و چه آن كه روزه بوده و سفر نماید ـ پیش از ظهر به وطنش برسد، یا به جایى كه مى خواهد ده روز در آن جا بماند، و كارى كه روزه را باطل مى كند انجام نداده باشد، باید آن روز را روزه بگیرد، و اگر انجام داده، روزه آن روز باطل است. مسأله ۱۷۳۱ ـ اگر مسافر بعد از ظهر به وطنش یا به جایى كه مى خواهد ده روز در آن جا بماند برسد، روزه آن روزش صحیح نیست. مسأله ۱۷۳۲ ـ مسافر و كسى كه از روزه گرفتن عذر دارد، مكروه است در روز ماه رمضان جماع نماید، و بیشتر از قُوت بخورد و خود را كاملا سیراب كند. كسانى كه روزه بر آنها واجب نیست مسأله ۱۷۳۳ ـ كسى كه به واسطه پیرى نمى تواند روزه بگیرد، یا براى او مشقّت دارد، روزه از او برداشته شده و در صورت دوم باید براى هر روز فدیه بدهد، و فدیه یك مُد طعام است، و احتیاط مستحبّ این است كه خصوص گندم را بدهد. مسأله ۱۷۳۴ ـ كسى كه به واسطه پیرى روزه نگرفته، اگر بعد از ماه رمضان بتواند روزه بگیرد، روزه هایى را كه نگرفته قضا ندارد. مسأله ۱۷۳۵ ـ اگر انسان مرضى دارد كه زیاد تشنه مى شود، و نمى تواند تشنگى را تحمّل كند، یا براى او مشقّت دارد، روزه از او برداشته شده، ولى در صورت دوم باید براى هر روز یك مُد طعام به فقیر بدهد، و احتیاط مستحبّ این است كه بیشتر از مقدارى كه ناچار است آب نیاشامد، و چنانچه بعد از ماه رمضان بتواند روزه بگیرد، روزه هایى را كه نگرفته قضا ندارد. مسأله ۱۷۳۶ ـ زنى كه زاییدن او نزدیك است و روزه براى حملش یا خودش ضرر دارد، روزه او صحیح نیست، و در صورت اوّل باید براى هر روز یك مُد طعام به فقیر بدهد، و همچنین بنابر احتیاط مستحبّ در صورت دوم، و روزه هایى را كه نگرفته باید قضا نماید. مسأله ۱۷۳۷ ـ زنى كه بچّه شیر مى دهد و شیر او كم است، چه مادر بچّه باشد یا غیر مادر، با اجرت شیر بدهد یا بدون اجرت، اگر روزه براى بچّه اى كه شیر مى دهد یا خود او ضرر دارد، روزه او صحیح نیست، و در صورت اوّل باید براى هر روز یك مد طعام به فقیر بدهد، و همچنین بنابر احتیاط مستحبّ در صورت دوم، و روزه هائى را كه نگرفته باید قضا نماید، و این حكم در صورتى است كه شیر خوردن این بچّه از راه دیگرى میسّر نباشد، و اگر میسّر باشد واجب است آن زن روزه بگیرد. راه ثابت شدن اوّل ماه مسأله ۱۷۳۸ ـ اوّل ماه به چند چیز ثابت مى شود: (اوّل) آن كه خود انسان ماه را ببیند. (دوم) عدّه اى كه از گفته آنان یقین یا اطمینان پیدا مى شود بگویند ماه را دیده ایم، و همچنین است هر چیزى كه به واسطه آن یقین یا اطمینان پیدا شود. (سوم) دو مرد عادل بگویند كه در یك شب ماه را دیده ایم، ولى اگر صفت ماه را بر خلاف یكدیگر بگویند، اوّل ماه ثابت نمى شود، و همچنین اگر قابل تصدیق نباشند، مثل این كه آسمان صاف باشد و عدّه استهلال كنندگان زیاد باشند و غیر از این دو دیگران هر چه دقت كنند نبینند. (چهارم) سى روز از اوّل ماه شعبان بگذرد كه به واسطه آن اوّل ماه رمضان ثابت مى شود، و سى روز از اوّل ماه رمضان بگذرد كه به واسطه آن اوّل ماه شوّال ثابت مى شود. مسأله ۱۷۳۹ ـ ثبوت اوّل ماه به حكم حاكم شرع محلّ اشكال است. مسأله ۱۷۴۰ ـ اوّل ماه به قول منجّمین ثابت نمى شود، ولى اگر انسان از گفته آنان یقین یا اطمینان پیدا كند، باید به آن عمل نماید. مسأله ۱۷۴۱ ـ بلند بودن ماه و دیر غروب كردن آن، دلیل نمى شود كه شب پیش، شب اوّل ماه بوده است، ولى اگر پیش از ظهر ماه دیده شود آن روز اوّل ماه محسوب مى شود، و ثبوت اوّل ماه به طوق داشتن ماه محلّ اشكال است. مسأله ۱۷۴۲ ـ اگر اوّل ماه رمضان براى كسى ثابت نشود و روزه نگیرد، چنانچه بعد ثابت شود كه شب پیش اوّل ماه بوده، باید روزه آن روز را قضا نماید. مسأله ۱۷۴۳ ـ اگر در شهرى اوّل ماه ثابت شود، در شهرهاى دیگر ـ چه دور باشند چه نزدیك، چه در افق متّحد باشند یا نه ـ در صورتى كه در شب مشترك باشند ثابت مى شود. مسأله ۱۷۴۴ ـ اوّل ماه به تلگراف ثابت نمى شود، مگر انسان بداند كه تلگراف بر اساس حجّت شرعیه بوده است. مسأله ۱۷۴۵ ـ روزى را كه انسان نمى داند آخر ماه رمضان است یا اوّل شوّال، باید روزه بگیرد، ولى اگر پیش از مغرب بفهمد كه اوّل شوّال است باید افطار كند. مسأله ۱۷۴۶ ـ اگر زندانى راهى براى ثبوت ماه رمضان نداشته باشد، باید به گمان از هر طریقى كه میسّر است عمل نماید، و اگر آن هم ممكن نباشد هر ماهى را كه احتمال مى دهد ماه رمضان است روزه بگیرد صحیح است، ولى باید بعد از گذشتن یازده ماه از ماهى كه روزه گرفته، دوباره یك ماه روزه بگیرد، و اگر بعد از آن روشن شود كه آنچه را كه گمان كرده یا اختیار كرده ماه رمضان نبوده، چنانچه معلوم شود ماه رمضان قبل از آن ماه بوده، كفایت مى كند، و اگر معلوم شود بعد از آن بوده باید قضا نماید. روزه هاى حرام و مكروه مسأله ۱۷۴۷ ـ روزه عید فطر و قربان حرام است، و نیز روزى را كه انسان نمى داند آخر شعبان است یا اوّل ماه رمضان اگر به نیت اوّل ماه رمضان روزه بگیرد حرام است. مسأله ۱۷۴۸ ـ اگر زن به واسطه گرفتن روزه مستحبّى حقّ شوهرش از بین برود، نباید روزه بگیرد، و بنابر احتیاط مستحبّ اگر حقّ شوهر هم از بین نرود، بدون اجازه او روزه مستحبّى نگیرد. مسأله ۱۷۴۹ ـ روزه مستحبّى اولاد، اگر موجب اذیت پدر و مادر شود حرام است. مسأله ۱۷۵۰ ـ اگر فرزند بدون اجازه پدر روزه مستحبّى بگیرد و در بین روز پدر او را نهى كند، چنانچه مخالفت او موجب اذیتش باشد باید افطار نماید، و همچنین اگر مادر او را نهى كند و مخالفت او موجب اذیتش باشد. مسأله ۱۷۵۱ ـ كسى كه مى داند روزه براى او ضرر ندارد، اگر چه طبیب بگوید ضرر دارد، باید روزه بگیرد، و كسى كه یقین یا گمان به ضرر مورد اعتنا یا ترس آن را كه منشأ عقلایى داشته باشد دارد، اگر چه طبیب بگوید ضرر ندارد، باید روزه نگیرد، و اگر روزه بگیرد صحیح نیست، مگر این كه روزه براى او ضرر نداشته و قصد قربت كرده باشد، كه در این صورت روزه اش صحیح است. مسأله ۱۷۵۲ ـ اگر انسان احتمال بدهد كه روزه برایش ضرر قابل اعتنا دارد و از آن احتمال ترس براى او پیدا شود، چنانچه احتمال او عقلایى باشد، نباید روزه بگیرد، و اگر روزه بگیرد باطل است، مگر در صورتى كه ضرر نداشته و قصد قربت كرده باشد. مسأله ۱۷۵۳ ـ كسى كه عقیده اش این است كه روزه براى او ضرر قابل اعتنا ندارد، اگر روزه بگیرد و بعداز مغرب بفهمد روزه براى او ضرر قابل اعتنا داشته، باید قضاى آن را به جا آورد. مسأله ۱۷۵۴ ـ غیر از روزه هایى كه ذكر شد، روزه هاى حرام دیگرى هم هست كه در كتابهاى مفصّل ذكر شده است. مسأله ۱۷۵۵ ـ روزه روز عاشورا بنابر احتیاط واجب جایز نیست، و روزه روزى كه انسان شكّ دارد كه روز عرفه است یا عید قربان مكروه است.