جهش تولید | پنج‌شنبه، ۱ آبان ۱۳۹۹

ماه فرصت ها - تولیدات ویژه - نمایش محتوا

 

 

ماه فرصت ها

ماه رمضان که ماه اختصاصی روزه است، ماه فرصت های خداوند به بشر است. خداوند به بشر این فرصت را می دهد تا با بهره گیری ازضیافت الهی، خود را دوباره متولد کند و از هر گناه و آلودگی رهایی بخشد. هر عملی دراین ماه، اضعاف مضاعف حساب می شود و خواندن هر آیه ای در حکم قرائت کل قرآن دانسته شده است. دراین ماه روزه به عنوان یکی ازاعمال اصلی مورد تاکید خاص و ویژه خداوندی است تا آدمی را به سرچشمه پاکی ها برساند و یا بازگرداند. از این رو از آن به ماه تمرین عملی تقوا نیز یاد می شود که به معنای رهایی و دوری از پلیدی ها و پلشتی هاست. شخص با روزه که به معنای خودداری و امساک از مفطرات روزه همراه با نیت است (جواهر الکلام، ج۱۶ص۱۸۴) می کوشد تا در طول یک ماه، خود را عادت دهد که مهار و کنترل نفس را دراختیار گیرد و در گام اول دستیابی به خلافت ربوبی، ابتدا ربوبیت نفس خویش را دراختیار گیرد و جان خویش را چنان که بایسته و شایسته است پرورش دهد. در این ماه به سبب همراهی طبیعت و تکوین و یاری ویژه الهی، بسیاری از فرصت ها و ظرفیت ها برای دستیابی شخص به ربوبیت نفس و جان خویش فراهم می آید و شخص می تواند با پرورش خویش بستر لازم برای خلافت ربوبی را فراهم آورد. براین اساس می توان گفت که ماه رمضان ماه فرصت هاست که نمی توان درهیچ ماه دیگری از سال آن را تجربه کرد. بسیار شنیده شده است که شخص پیش از ورود به ماه رمضان دلهره ناتوانی از انجام اعمال و مناسک این ماه بویژه امساک از خوردن ونوشیدن و مانند آن را دارد، ولی درهمان روزهای آغازین درمی یابد که چگونه خداوند وطبیعت بیرونی و درونی با او همراه و هماهنگ می شود و توان و ظرفیت بالایی به او می بخشد تا بتواند به تمرین عملی تقوا اشتغال داشته باشد و در یک دوره آموزش عملی شرکت کرده و سربلند از آن بیرون آید و در روز عید فطر برای خود و مؤمنان جشن فارغ التحصیلی برپا کند. اگر شخص بتواند در همان مسیر تقوایی، راه خویش را درماه های دیگر سال ادامه دهد در حقیقت به هدفی که خداوند از لزوم و وجوب روزه بر بندگان داشته است دست می یابد و توانایی آن را می یابد که خلافت ربوبی دیگران را نیز در طول ربوبیت الهی به عهده گیرد و زمینه ساز رشد و تعالی و تکامل دیگران نیزشود. از این رو روز عیدفطر را عید جمعی مؤمنان برشمرده اند که توانسته اند در یک دوره کلاس های عملی شرکت کرده و سربلند از آن، فارغ التحصیل شوند. فارغ التحصیلی از یک دوره به معنای آن نیست که شخص دست از ادامه راه بردارد و در طول سال آموزش های دیده شده را به فراموشی گذارد بلکه برای این است که خود را آماده کند که به تنهایی در طول ماه های دیگر با کارهای نیک در مسیر تقوا باقی بماند، زیرا شخص کلاس های خویش را در دوره ای گذرانده است که بسیار سخت تر بوده است، از این رو از این ماه به ماه رمضان یاد می شود که به معنای سختی ها و فشارهایی چون فشارهای بیابانی و کویر خشک و سوزان است که هرگناه و وسوسه ای را می سوزاند. کسی که در این دوره، مشارکت فعال داشته است توانایی دارد تا در ماه معمولی سال با اعمال بسیار ساده تر خود را حفظ کند و در مسیر سازندگی و تقوا گام بردارد. آثار روزه بر این اساس می توان گفت که ماه رمضان که ماه روزه است شخص را مهیا می کند که در طول سال خود را در مسیر تقوایی که در این ماه به دست آورده است نگه دارد. کسی که روزه می گیرد از همان آغاز، امدادهای غیبی خداوند را می یابد. از این رو امام صادق(ع) در توضیح و تفسیر آیه ۴۵ سوره بقره می فرماید: مراد از صبر در آیه، روزه است. هنگامی که سختی یا گرفتاری شدید به شخص وارد شد، روزه بگیرد؛ زیرا خداوند عز و جل می فرماید: از صبر یاری بجویید؛ یعنی روزه بگیرید. (تفسیر نور الثقلین ج۱ ص۷۶ حدیث ۱۸۲) به سخن دیگر توصیه خداوند به گرفتن روزه و استعانت جستن از آن با تعبیر صبر که در آیه ۱۵۳ سوره بقره نیز تکرار شده گواه این مطلب است که روزه می تواند امدادهای الهی را به سوی شخص جلب کند و حتی گرفتاری ها و شداید دشوار را بر او آسان گرداند و یا رفع و دفع نماید. براین اساس می توان گفت که هر کسی اگر گرفتار بلا و مصیبتی است می تواند با گرفتن روزه خود را برخوردار از امدادهای خاص الهی کند. هم چنین از آیات ۴۵ و ۱۵۳ سوره بقره بر می آید که استعانت از روزه (صبر) هنگام گرفتاری ها و شداید موجب می شود تا شخص پیروز و سربلند از آن بیرون آید و موفقیت را در آغوش کشد. شخص با روزه خویش می تواند براساس آیه بیان شده، خود را در مقام صابران درآورده و از آثار آن برخوردار گردد. خداوند در آیه ۱۸۴ سوره بقره بر این کارکرد روزه تاکید دارد که روزه از علل و عوامل اصلی جلب و جذب خیر به سوی شخص می باشد و هر کسی که بخواهد از خیری بهره مند گردد از روزه به عنوان ابزار و دستاویز محکم و استوار سود جوید. به سخن دیگر اصولا روزه خیر شمرده شده است و نه تنها خود خیر است بلکه هر خیری را به سوی انسان جذب می کند. خداوند در آیه ۱۱۲ سوره توبه به نقش دیگر روزه اشاره کرده و می فرماید که انسان با روزه داری می تواند در مقام اهل بشارت قرار گیرد. اهل بشارت بودن به این معناست که هم در دنیا از مشکلات، رهایی پیدا می کند و اگر به سبب خطایی بلایی بر سر او می بایست نازل شود از آن رها می شود و در آخرت نیز از اهل بهشت خواهد بود و از دوزخ و آتش آن در امان خواهد ماند. در حقیقت کارکرد تقوایی نسبت به دوزخ و آتش آن خواهد داشت و روزه، وی را از آن در وقایه و امنیت نگه می دارد. البته کارکرد تمرین روزه برای دست یابی به تقوا که در آیه ۱۸۳سوره بقره بیان شده را نمی بایست از یاد برد. با این معنا که شخص با روزه، تمرین دست یابی به تقوا می کند تا او را در مقام حفظ از عذاب های دنیوی و اخروی قراردهد. اگر کسی به سبب گناه و خطا و اشتباه در حق خود و یا دیگری، این احتمال را می دهد که عذاب الهی و بلایی بر سر او فرود آید، می تواند با بهره گیری از روزه خود را از شر پیامدهای گناه و خطا در امان نگه دارد. از این رو خداوند روزه را عاملی برای رهایی از پیامدهای برخی از گناهان و خطاها قرار داده است. در آیه۹۲ سوره نساء از کسانی که قتل خطایی را مرتکب شده اند خواسته که با گرفتن دو ماه روزه، خود را از آثار شر آن در امان نگه دارند. البته قرآن کارکردهای دیگری نیز برای روزه برشمرده است که یکی از آن ها تعظیم خداوند و ستودن او به بزرگی از راه روزه گرفتن است که در آیه۱۸۵ سوره بقره به آن اشاره کرده است و دیگر آن که شخص می تواند از راه روزه گرفتن شکرگزار و سپاسگزار خداوند باشد که نعمت وجود و یا نعمت های دیگر را به او بخشیده است. بر این اساس خداوند در همین آیه یکی از راه های شکرگزاری را گرفتن روزه برشمرده است. بنابراین اگر کسی به نعمتی دست یافت و بخواهد شکر و سپاس خداوندی را به جا آورد می تواند با گرفتن روزه به این کار اقدام کند.