جهش تولید | دوشنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۹

نقش قصه گویی در رشد کودکان - تولیدات ویژه - نمایش محتوا

 

 

نقش قصه گویی در رشد کودکان

قصه ها و افسانه ها همواره در رشد و کمال ذهنی و فرهنگی انسان ها مؤثر بوده اند و به نوعی زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم ، شیوۀ کار و تولید آن ها و رفتار ، تفکر ، احساس ، مذهب ، اخلاق و اعتقادات هر جامعه را نشان داده اند.کودکی که با شنیدن قصه باور کرده است یک  چهرۀ  به ظاهر  نفرت انگیز و خطرناک ممکن است  ، به طرز سحرآمیزی تغییر ماهیت دهد و به بهترین و دوست داشتنی ترین دوست و ناجی تبدیل شود ( مثل داستان دیو و دلبر یا شاهزاده خانم و قورباغه) می تواند باور کند  کودکی را که نمی شناسد ، می تواند  بهترین دوست اوشود .اعتقاد به حقیقت قصه به او جرئت می دهد در نخستین برخورد با یک کودک ناشناس خود را کنار نکشد .قصه ها هم شادی آفرینند و هم آموزنده . در قصه ها از واژه هایی استفاده می شود که کودکان را تحت تأثیر قرار می دهد .اما بهترین شیوۀ قصه گویی کدام است ؟ در این زمینه ، روش های متفاوتی هست . از جمله این که لازم است بعد از گفتن هر قصه یا هنگام قصه گویی  به کودک فرصت دهیم به  قصه فکر کند و دربارۀ آن حرف بزند . این روش از نظر عاطفی و عقلی برای کودک بسیار مفید است.برای این که داستان توجه کودک را جلب کند بهتر است سرگرم کننده باشد و کنجکاوی او را برانگیزد . هم چنین لازم است تخیل کودک را فعال کند و به او کمک کند توانایی ذهنی اش را افزایش و احساساتش را توضیح دهد.بهتر است داستان با همۀ جنبه های شخصیتی کودک ارتباط داشته باشد و از نیازهای کودکانه وی  سوء استفاده نکند . قصه باید  نیازهای درونی کودک را جدی بگیرد و اعتماد او  را به خود و آینده اش تقویت کند.آگاهی دادن به کودک دربارۀ دنیایی که در آن زندگی می کند ، پرورش عادت های مفید و ایجاد عزت نفس و حس استقلال طلبی و گسترش خلاقیت از مهم ترین هدف هایی است که در قصه گویی برای کودک دنبال می شود.با خواندن قصه و بازگویی آن ، نیروی بیان و تکلم کودک رشد پیدا می کند و بر  دایرۀ لغات و اطلاعاتش افزوده می شود. آیدن چمبرز در کتاب  گفت و گو دربارۀ کتاب در این باره می گوید :« یک شب که هوا تاریک شده بود ، نوۀ پنج سالۀ دوستم به دیدن او آمد.این دختر از خانه شان تا خانۀ پدر بزرگ تنها آمده بود . برای رسیدن به خانۀ پدر بزرگ (دوستم) باید از راه ِ باریکی از میان درختان می گذشت . پدر بزرگ پرسید :« نترسیدی که تنها آمدی؟» دختر جواب داد :« نه ، نه ، پدر بزرگ ، تمام راه برای خودم داستان شنل قرمزی را تعریف کردم !»کودک با خواندن یا گوش سپردن به قصه بر  توجه و دقتش به پیرامون خود می افزاید و دربارۀ هر موضوع و پدیده ای فکر می کند . او از این راه مهارت هایی مثل خوب دیدن ، خوب شنیدن ، پرسیدن و به دنبال پاسخ بودن را به دست می آورد .در این میان وظیفۀ بزرگسالان تنها ایجاد اشتیاق  به خواندن در کودکان نیست . بلکه آن ها باید برای تداوم خواندن در  گروه  های سنی برنامه هایی را  پیش بینی کنند تا عادت به خواندن در  درون کودک ،  پایدار و نهادینه شود.کتاب هایی که برای کودکان انتخاب می شود باید جذاب ، عمیق و شیرین باشند و با تجربه ها، نیازها ، علایق و توانایی های آن ها هماهنگ باشد و به کنجکاوی ها و آرمان های بلند پروازانۀ آن ها پاسخ دهد . کتاب مناسب،  تخیل کودک را تقویت می کند و بر تجربه های او می افزاید . به او لذت می دهد و او را به خواندن علاقه مند می کند.اما چه کسی باید برای کودک بخواند و به او خواندن یاد بدهد ؟ بدیهی است  آموزش خواندن به کودک ،کاری مشترک بین مدرسه و والدین است . وظیفۀ والدین تنها این نیست که برای کودک کتاب را بلند بخوانند یا  به او الفبا یاد بدهند . بلکه آن ها باید کودکان را به خواندن علاقه مند کنند ، بر پیشرفت خواندن کودکان نظارت کنند و راهنمای آن ها باشند.نقش خانواده از گهواره و لالایی ها شروع شده و در مراحلی که دایرۀ فعالیت های حسی ـ حرکتی کودک گسترش می یابد ، بازی ـ ترانه ها بر لالایی ها اضافه می شود.ادبیات هر قومی پر از  اشعار و ترانه هایی است که در سنین ابتدایی و از راه گوش ، کودک را با صداها و ساختمان شعر وقصه  آشنا می کند و  لحظه هایی لذت بخش   برای او خلق می کند.از جمله  مهم ترین پیامد های داستان خوانی ، نزدیک کردن اعضای خانواده به یکدیگر است . در این جا خواندن برای کودک به یک جریان اجتماعی تبدیل می شود. زیرا او در معرض اطلاعات گوناگون در مورد جامعه ، مردم و رویدادهای اجتماعی قرار می گیرد. وقتی پدر و مادر برای او کتاب می خوانند در واقع به او الگو می دهند . بردن کودکان به نمایشگاه ها و فروشگاه های کتاب به آن ها فرصت می دهد بین کتاب ها بگردند و با کمک بزرگ ترها کتاب های مورد علاقۀ خود را پیدا کنند . هم چنین عضو کردن کودکان در کتابخانه ها ی عمومی از وظایف پدر و مادرهاست .وقتی کودک خواندن را یاد گرفت  وبرای خواهر یا برادر کوچک تر یا پدر و مادرخود داستان خواند ،  حس اعتماد به نفس در او تقویت می شود .با این همه ،  کودکان هر قدر هم در خواندن توانا شوند و مهارت پیدا کنند هنوز نیاز دارند کسی برایشان  کتاب بخواند. برای کودک  مفهوم خواندن چیزی فرا تر از تلفظ کلمات است . همچنین   شنیدن داستان به شکل گروهی بسیاردلپذیرتر از تنهایی خواندن آن است .  در این جاست که نقش مدرسه و خواندن به صورت گروهی مطرح می شود.And.kvdky believe that by hearing the story of a seemingly disgusting and dangerous figure may dramatically change the nature of magic and become the best and most beloved friend and savior