جهش تولید | یک‌شنبه، ۱۱ آبان ۱۳۹۹

کپو بافی - تولیدات ویژه - نمایش محتوا

 

 

کپو بافی

کپو بافی

كپو، یكی از صنایع دستی منطقه خوزستان است که از دیرباز در نواحی شمالی "دزفول" رواج داشته و همچنان با ذوق و ابتكار خاص هنرمندان روستایی تهیه و به بازار عرضه می‌شود. این صنعت دستی از بافته‌های حصیری است و مواد اولیه آن كرتك و برگ نخل‌های خرماست كه ‌از سالیان متمادی بیشتر در دهستان "شهیون" در شمال دزفول رواج داشته است. روستای "پامنار" از توابع این دهستان، از دیرباز با داشتن نخلستان‌های زیاد مركز مهمی برای تهیه مواد اولیه آن بوده است. گرچه در حال حاضر به‌دلیل نیاز بیشتر کپوبافان، بخش زیادی از برگهای خرما بندرعباس تهیه می‌شود. این دست‌بافته‌ها، برای مردم این منطقه تنها هنر و ذوق نیست، بلكه "زندگی" است و محل مناسبی برای امرار معاش زنان زحمت‌كشی است كه ‌در كنار كار طاقت‌فرسای روزانه به تهیه آن می‌پردازند. بانوان تلاشگر در روستاهای كوهستانی در منطقه "سردشت" در سرما و گرما هیچ گاه این هنر بازمانده از سال‌های دیرین را رها نكرده و همواره آن را مانند میراثی حفظ كرده‌اند. كپوبافان در زمینه‌های مختلف –به‌ویژه ظروف تزیینی و سنتی- با استفاده از رنگ‌ها و نقوش سنتی از دیرباز محصولات زیادی تولید می‌کرده‌اند. انواع این تولیدات شامل اشكال مسطح، بیضی و دایره‌ای با كاربردهای مختلف، به‌ویژه مصنوعات صنعتی (از جمله گلدان، جا دستمالی، زیر كتری، زیر قوری، میوه خوری) و انواع دیگر محصولات بافت حصیری است. ک‍پ‍و، ب‍‍ا پ‍ی‍چش‌ س‍‍اق‍ه‌‌های م‍رک‍ز‌ی‌ و ج‍و‌ان‌ ن‍خ‍ل‌ ب‍ه‌ دور س‍‍اق‍ه‌‌های ک‍رت‍ک‌ ش‍ک‍ل‌ م‍‍ی‌گ‍ی‍رد و ب‍‍ا ن‍ق‍ش‌‌‌ان‍د‌از‌ی‌ ک‍‍ام‍و‌ا‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ال‍و‌ان، زی‍ب‍‍ای‍‍ی‌ ‌آن‌ چ‍ن‍د ب‍ر‌اب‍ر م‍‍ی‌ش‍ود. نقوش استفاده شده در کپو بیشتر لوزی، نیم لوزی، سه پر، چهار پر، پنج پر و ستاره‌ای است که اغلب برگرفته از نقوش آجری یا خشت‌های قدیمی دزفول است. در کپوبافی هر چه رنگها تندتر و به اصطلاح گرم‌تر باشد کار جلوه و جذابیت بیشتر و بهتری خواهد داشت در واقع کپوبافی نوعی حصیربافی به شکل مارپیچی یا مغزی‌دار است که استفاده از نی مردابی کرتک به‌عنوان مغزی کار، موجب استحکام و ایستایی حصیر می‌شود. از دیگر امتیاز این محصول، مواد اولیه فراوان و بسیار ارزان‌قیمت و قابل دسترس در منطقه است. ک‍پ‍و، م‍‍ع‍م‍ولا ب‍ه‌ ش‍ک‍ل‌ س‍ب‍د‌ه‍‍ا‌ی‌ در د‌ار و ب‍دون‌ در ب‍ه‌‌ص‍ورت‌ س‍ی‍ن‍‍ی‌ در ‌ان‍د‌ازه‌‌های م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ رن‍گ‍‍ی‌ و س‍‍اده‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ م‍‍ی‌ش‍ود. کاربرد این سبدها در مواردی همچون جای نان، جای لوازم خیاطی، نگهداری خمیرمایه، جای نخ و سوزن و غیره است. دو روش برای تزئین این سبدها وجود دارد. در اولین روش، کپوها زمینه ساده حصیری دارند و با کاموا و رنگ‌های شاد روی آن‌ها نقش‌های هندسی ایجاد می‌کنند و در روش دوم، تمام سطح کپوها را با کاموای رنگی می‌پوشانند و حصیر دیده نمی‌شود. در ابتدا کپوها به شکل گرد بافته می‌شدند (و به همین دلیل به آنها کپو می‌گفتند) اما هم اكنون از تنوع بسیار زیادی برخوردارند و تنها محدود به شكل و فرم گرد یا كروی نیستند، بلكه به شكل بیضی یا به‌صورت بشقاب، كاسه، گلدان، شكلات خوری، جعبه جواهر، جای سكه، زیرنانی، زیرداغی، جامدادی، جای قاشق و چنگال، جامیوه‌ای، جای دستمال، كلاه بچه‌گانه و ده‌ها نوع دیگر بافته می‌شود. .